Obraz
Wideo Napo - Chroń swoją skórę
Czy mój pracodawca może wymagać, żebym zapłacił za przekazane ŚOI?
Nie.
ŚOI, środki do mycia, czyszczenia i dezynfekcji oraz napoje ochronne są dostarczane bezpłatnie przez pracodawcę zgodnie z listą sporządzoną na podstawie oceny ryzyk i konkretnych warunków pracy. Pracodawca nie może zastąpić zapewnienia ŚOI rekompensatą finansową (tj. pracodawca nie może przekazać pracownikowi kwoty pieniężnej z tym, że pracownik powinien zakupić ŚOI według własnego uznania).
Zużyte ŚOI zwróciłem pracodawcy po zakończeniu stosunku pracy. Mój pracodawca potrącił jednak pewną kwotę z mojego wynagrodzenia za te używane ŚOI. Czy jest zachowanie pracodawcy w porządku?
Nie, chyba że zwrócone ŚOI były nadmiernie uszkodzone (w stopniu nieodpowiadającym okresowi użytkowania).
Zgodnie z Kodeksem Pracy pracodawca zapewnia pracownikowi bezpłatnie ŚOI, środki do prania, czyszczenia i dezynfekcji oraz napoje ochronne według własnego wykazu sporządzonego na podstawie oceny ryzyk oraz szczególnych warunków pracy.
Pracownik jest wówczas zobowiązany do zwrotu użytkowanych ŚOI. Decyzja o sposobie następnego wykorzystania zużytych ŚOI należy do pracodawcy. Jeśli spełnione są warunki określone w rozporządzeniu rządu nr 390/2021 Dz. (pracodawca powinien zadbać o higienę przy przekazywaniu ŚOI innemu pracownikowi); ŚOI można przekazać innym pracownikom, o ile nie doszło do upływu ich terminu przydatności.
Czy pracodawca może wymagać odszkodowania za niezwrócone ŚOI po rozwiązaniu stosunku pracę?
Tak.
Po rozwiązaniu stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej pracownik jest zobowiązany do zwrotu używanych ŚOI. Pracodawca może wymagać rekompensaty finansowej, jeśli nie zwrócisz ŚOI lub są one nadmiernie uszkodzone (w stopniu nieodpowiadającym okresowi użytkowania). Możesz również uzgodnić z pracodawcą odkupienie ŚOI za odpowiednio obniżoną cenę.
Rozpocząłem nową pracę, ale ŚOI zostaną mi przekazane dopiero po okresie próbnym. Czy jest zachowanie pracodawcy w porządku?
Nie.
Jeśli rozpocząłeś pracę, dla której wymagane są ŚOI, pracodawca powinien zapewnić Ci ŚOI natychmiast po rozpoczęciu pracy, względnie przed rozpoczęciem pracy, dla której są ŚOI wymagane. Przekazanie ŚOI nie jest możliwe dopiero po upływie okresu próbnego.
Czym są napoje ochronne i kiedy pracodawca powinien zapewniać takie napoje pracownikom?
Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom napojów ochronnych na stanowiskach pracy o nieodpowiednich warunkach mikroklimatycznych, w zakresie i na warunkach określonych w wykonawczych przepisach prawa.
Należy zapewnić napój ochronny w celu ochrony pracownika przed skutkami obciążenia termicznego lub obciążenia zimnem. Napój ochronny nie powinien zagrażać zdrowiu i nie może zawierać więcej niż 6,5 procentu wagowego cukru, jednak może zawierać substancje powodujące wzrost odporności organizmu. Zawartość alkoholu nie powinna przekraczać 1 procent wagowy. Napój ochronny dla młodocianego pracownika nie może zawierać alkoholu.
Jakie są warunki dostarczania napojów ochronnych podczas obciążenia ciepłem?
Należy zapewnić napój ochronny chroniący przed obciążeniem termicznym w ilości odpowiadającej co najmniej 70% utraty płynów i składników mineralnych w wyniku pocenia się i oddychania w ciągu ośmiogodzinnej zmiany.
Podstawą do oceny prawa do napoju ochronnego jest określenie temperatury na stanowisku pracy i klasy wykonywanej pracy. W rozporządzeniu rządu nr 361/2007 Dz. klasyfikowano pracowników do klas w zależności od fizycznych wymagań wykonywanej pracy. Istnieje osiem klas - klasa I, IIa, IIb, IIIa, IIIb, IVa, IVb i V. Rodzaje prac wykonywanych w ramach klasyfikacji służą wyłącznie w charakterze wskazówek dla pracodawców (lista jest ograniczona). Pracodawca powinien samodzielnie zaklasyfikować pracownika do odpowiedniej klasy pracy. Pracodawca powinien również poinformować pracownika, do której klasy należy.
Prawo do zapewnienia napoju ochronnego powstaje:
- w przypadku prac, podczas których wydatek energetyczny przekracza 106 W.m2 i temperatura przekracza 26 °C (np. spawacze, prace na gorąco, hutnicy, itp.),
- jeśli pomiar wykaże, że pracownik podczas danej pracy traci więcej niż 1,25 litra płynów poprzez pocenie się i oddychanie,
- w przypadku stałej pracy z obciążeniem termicznym zaklasyfikowanej do kategorii 4 zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia publicznego.
Pracownicy wykonujący prace o niższych wymaganiach na wysiłek fizyczny (np. prace biurowe, administracyjne) mają prawo do napoju ochronnego, jeśli temperatura na stanowisku pracy przekracza 34 °C.
Jako napój ochronny należy zapewnić naturalną wodę mineralną, lekko mineralizowaną, źródlaną lub wodę spełniającą podobne wymagania mikrobiologiczne, fizyczne i chemiczne (dla klas pracy I - IIIa) lub naturalną wodę o średniej mineralizacji (dla klas pracy IIIb - V). W przypadku lekkiej pracy woda pitna dostarczana przez pracodawcę na stanowisku pracy również spełnia te parametry.
§ 8 rozporządzenia rządu nr 361/2007 Dz. określającego warunki ochrony zdrowia przy pracy
Jakie są warunki dostarczania napojów ochronnych w przypadku obciążenia związanego z zimnem?
Napój ochronny chroniący przed obciążeniem związanym z zimnem powinien być dostarczany w stanie ciepłym, w ilości co najmniej pół litra na ośmiogodzinną zmianę.
Napój ochronny chroniący przed obciążeniem spowodowanym przez zimno dostarczany jest:
- na stanowiskach pracy w środowisku wewnętrznym, w którym temperatura powinna być utrzymywana poniżej 4 °C w wyniku wymagań technologicznych,
- na stanowiskach pracy na zewnątrz, na których występuje korygowana temperatura powietrza poniżej 4 °C.
§ 8 ust. 5 rozporządzenia rządu nr 361/2007 Dz. określającego warunki ochrony zdrowia przy pracy
Kiedy pracodawca powinien zapewnić pracownikom środki do mycia, czyszczenia i dezynfekcji?
Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom środków o mycia, czyszczenia i dezynfekcji w zależności od stopnia zabrudzenia skóry i odzieży.
Pracownikom, którzy mają kontakt z substancjami mogącymi powodować podrażnienie lub zanieczyszczenie skóry pracownika, pracodawca zapewnia środki do mycia i czyszczenia w zależności od rodzaju substancji, względnie kremy i maści regenerujące.
Rodzaje prac pod względem zanieczyszczenia oraz zalecane ilości środków do mycia i czyszczenia są wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia rządu nr 390/2021 Dz. Jeżeli jest środek do mycia lub czyszczenia jest stale dostępny w pomieszczeniach sanitarnych na stanowisku pracy, załącznik nr 4 w tej sytuacji nie ma zastosowania; nie dotyczy to ręczników z tkaniny dostarczanych pracownikowi, który wykonuje bardzo brudną lub brudną pracę.
Modelowe przykłady środków ochrony indywidualnej:
ŚOI do ochrony głowy
Kask
ŚOI do ochrony słuchu
Zatyczki do uszu
Obraz
Nauszniki przeciwhałasowe
Obraz
ŚOI do ochrony oczu i twarzy
Osłona twarzy
Obraz
ŚOI do ochrony dróg oddechowych
Półmaska filtrująca
Obraz
Maska z zaworem
Obraz
ŚOI do ochrony rąk
Rękawice ochronne
Obraz
ŚOI chroniące przed upadkiem z wysokości
- Obraz
Obraz
Obraz
Źródło zdjęć: Depositphotos.com
Wideo Napo - Stosuj kask ochronny
Inne filmiki z figurką Napo są dostępne na stronie https://www.napofilm.net/cs/napos-films/films?films=all.
W Konsorcjum Napo uczestniczy obecnie osiem członków
- AUVA (Austria), CIOP (Polska), DGUV (Niemcy), EU-OSHA ( Bilbao, Hiszpania), INAIL (Włochy), INRS (Francja), SUVA (Szwajcaria) i TNO(Holandia).
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Obraz
Co są środki ochrony indywidualnej (ŚOI)?
Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom środków ochrony indywidualnej (ŚOI), jeżeli ryzyk nie można eliminować lub odpowiednio ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej (np. instalowanie poręczy, usuwanie substancji szkodliwych, itp.) lub środków w zakresie organizacji pracy (np. zmiana pracowników, zmiana trybu pracy, itp.).
Środki ochrony indywidualnej to sprzęt ochronny, który powinien chronić pracowników przed ryzykami, spełniający wymagania określone w bezpośrednio stosowanym rozporządzeniu Unii Europejskiej (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425), które nie mogą zagrażać ich zdrowiu, utrudniać wykonywania pracy. ŚOI powinny być zawsze oznakowane znakiem CE.
Mój pracodawca przekazał mi środek ochrony indywidualnej (ŚOI). Czy jestem zobowiązany do korzystania z niego w pracy?
Tak.
Chodzi o obowiązek pracownika wynikający z Kodeksu Pracy. Pracownik jest zobowiązany do stosowania ŚOI i środków ochronnych (np. osłony) podczas pracy, bez ich samowolnej modyfikacji albo wyłączania z ruchu. Pracownik powinien być zaznajomiony ze stosowaniem ŚOI w sposób dający się udowodnić (np. w ramach szkolenia, które podpisuje). Pracodawca jest zobowiązany do utrzymywania ŚOI w stanie przydatnym do użytku i kontrolowania ich stosowanie.
Jakie są konsekwencje niestosowania ŚOI przekazanych mi przez pracodawcę?
Przede wszystkim zagrażasz własnemu bezpieczeństwu i zdrowiu. Pracownik zobowiązany jest do stosowania ŚOI, a pracodawca jest zobowiązany do monitorowania ich stosowania. W związku z tym pracodawca jest również narażony na ryzyko nałożenia kary przez organy inspektoratu pracy („OIP”). Niestosowanie przydzielonych ŚOI stanowi naruszenie obowiązków pracownika wynikających z Kodeksu Pracy, co może ostatecznie prowadzić do rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.
Czy mogę wybrać ŚOI w własnym zakresie?
Nie.
Pracodawca przekazuje ŚOI pracownikom zgodnie z własną listą przygotowaną na podstawie oceny ryzyka i konkretnych warunków pracy. Sposób, warunki i czas użytkowania ŚOI są określane przez pracodawcę na podstawie częstość oraz istotność występujących zagrożeń, charakteru i rodzaju pracy oraz stanowiska pracy, także z uwzględnieniem cech ŚOI.
Stosowanie ŚOI reguluje rozporządzenie rządu nr 390/2021 Dz. Załączniki do rozporządzenia mają duże znaczenie i razem tworzą „instrukcje” dotyczące stosowania ŚOI:
- Załącznik nr 1 do rozporządzenia rządu nr 390/2021 Dz. zawiera wzór tabeli, zgodnie z którą pracodawca powinien przeprowadzić ocenę ryzyka w celu doboru i stosowania ŚOI.
- Załącznik nr 2 do rozporządzenia rządu nr 390/2021 Dz. zawiera przykładowy wykaz poszczególnych rodzajów ŚOI.
- Załącznik nr 3 do rozporządzenia rządu nr 390/2021 Dz. definiuje w sposób modelowy przykłady działań, sektorów i branży działalności, które mogą wymagać zapewnienia ŚOI w odniesieniu do zagrożeń oraz na podstawie ich oceny.
Czy odzież i obuwie robocze należy do ŚOI?
W środowisku, w którym odzież lub obuwie ulegają nadmiernemu zużyciu lub zabrudzeniu podczas pracy lub pełni funkcję ochronną, pracownikowi przysługuje od pracodawcy również odzież lub obuwie robocze w charakterze ŚOI.
Co nie należy do ŚOI?
- zwykła odzież i obuwie robocze, które nie jest przeznaczone do ochrony zdrowia pracowników przed zagrożeniami i nie podlega nadmiernemu zużyciu lub zabrudzeniu podczas pracy,
- sprzęt i wyposażenie służb ratowniczych i służb prowadzących działalność na mocy innych przepisów,
- specjalny sprzęt ochrony osobistej używany w siłach zbrojnych Republiki Czeskiej, żandarmerii wojskowej, wywiadzie wojskowym lub siłach bezpieczeństwa,
- sprzęt i wyposażenie używane w ruchu drogowym,
- sprzęt i wyposażenie sportowe,
- środek przeznaczone do samoobrony,
- środek wykrywania i sygnalizacji zagrożeń oraz substancji szkodliwych na stanowisku pracy.
Mój pracodawca przekazał mi ŚOI, które nie pasują do moich proporcji ciała/ ich używanie powoduje moje problemy zdrowotne/ nie mogą być używane razem z innymi przekazanymi ŚOI, itp. Jak rozwiązać tę sytuację?
Środki ochrony indywidualnej powinny:
- być efektywne w okresie użytkowania w stosunku do występujących ryzyk, przy czym ich stosowanie nie może stwarzać dodatkowego ryzyka,
- odpowiadać warunkom na stanowisku pracy,
- być dostosowane do fizycznych potrzeb pracownika oraz
- odpowiadać wymogom w zakresie ergonomii oraz stanowi zdrowia pracownika.
Jeśli podczas pracy konieczne jest stosowanie więcej niż jednego ŚOI, powinny być ŚOI wzajemnie kompatybilne.
ŚOI powinny być tak wykonane, aby zapewniając ochronę pracowników nie ograniczały ich w wykonywaniu pracy, podczas której są narażeni na ryzyko. Materiały, z których wykonane są ŚOI, nie mogą negatywnie wpływać na zdrowie lub bezpieczeństwo (na przykład poprzez wywoływanie reakcji alergicznych) ani powodować nadmiernych podrażnień lub obrażeń. Powinny być lekkie, z jak najmniejszym ograniczeniem twarzy, oczu, pola widzenia i układu oddechowego. W razie potrzeby powinny być również wyposażone w środek zapobiegający parowaniu.
Jeśli przydzielone ŚOI są z różnych powodów nieodpowiednie, zgłoś problem pracodawcy lub osobie upoważnionej do wykonywania zadań związanych z zapobieganiem ryzykom (w praktyce osoba ta jest często określana jako „specjalista ds. bezpieczeństwa”), usługodawcy usług medycznych, związkom zawodowym lub przedstawicielowi pracowników ds. bhp, aby znaleźć odpowiednie rozwiązanie.
Rozporządzenie PE i Rady 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej